Pak al je zonnebrillen bijeen, of pak een eclipsbrilletje, om straks naar de zon te kijken die verdwijnt achter een klein schijfje maan.
Vandaag is het weer zover: sinds jaren ervaren we een grotendeelse zonsverduistering, tot zo’n 90%, en dat is niet niks. Het gaat eruitzien als een soort dubbele zonsondergang waarbij de zon de eerste keer gewoon achter de maan verdwijnt. Oké, voor mij niet zo heel bijzonder, ik begrijp al heel lang hoe het zonnestelsel werkt en ik ben me ervan bewust dat de maan rond ons heen zwiert. Vooral wanneer ik de maan overdag zie, speciaal dan, voel ik de connectie.
Nu staat de maan een paar graden naast de zon, maar je kunt ze niet zien, want de zon verlicht natuurlijk de andere kant, en je ziet daarvoor het blauwe uitspansel – dat is onze atmosfeer. Dus nee, ik denk dat je de maan niet kunt zien op dit moment. Nog even geduld, tot 19:15.
Ik vind het zelf een vermoeiende bezigheid, kijken hoe de zon verduistert. Het gaat tergend traag en ik zie niet veel. Het is een klein schijfje dat bedekt wordt door een ander klein schijfje.
Het enige dat ik er interessant aan vind, is het bevreemdende effect van het feit dat het ineens donkerder wordt op een moment dat je het eigenlijk niet verwacht. Dit kan echt wel heel vreemd aanvoelen, schitterend. Maar daarvoor moet ik niet echt naar de zon kijken, ik werp wel een keer een blik, hooguit, om te zien: “Oh fuck, ja, het is bezig.” Ik denk dat het al zo lang iets normaals is voor mij, dat het geenszins nog bijzonder is. Ook het entertainmentgehalte vind ik bijzonder laag – dit in schril contrast tot de hype in de media, de uitverkoop van de eclipsbrilletjes en de speciale zonsverduistering-kijkactiviteiten overal. En dan denk ik: waarom, waarom spreekt dit de mensen zo hard aan?
Het antwoord is natuurlijk dat ik geen goed voorbeeld ben van de gemiddelde mens. Ik ben waarschijnlijk heel anders dan jij en het grootste deel van de bevolking. Voor mij is het zo dat ik mijn plaats heel goed ken in de kosmos, ik ben me heel erg bewust van hoe het zonnestelsel werkt, de enorme afstanden in de kosmos, de grootte van het geheel, en ik volg ook op de voet alle nieuwe inzichten uit de kosmologie. Ik denk dat de meeste mensen dit niet voelen, dit niet kennen, dit niet hebben en daarom juist op dit zeldzame moment een connectie kunnen voelen met dat wat zoveel groter is dan het dagelijkse leven in hun bubbel, en heel even beseffen dat er méér is – de zon en maan, planeten, de kosmos – via dit astronomisch schouwspel.
En bij nader inzien, pak toch maar een eclipsbrilletje. Ook al ben je doorgaans blind voor de kosmische realiteit, je hoeft dat nu ook weer niet duidelijk te maken door je retina’s te verbranden.
